Dunyodagi eng ommabop sport turi haqida — tarixi, qoidalari, top ligalari va rekordlari bir joyda. O'zbek tilidagi to'liq futbol qo'llanmasi.
To'p bilan oyoqda o'ynaladigan o'yinlarning ilk ko'rinishlari Xitoy, Yunoniston va Markaziy Amerika kabi turli qadimiy tsivilizatsiyalarda uchraydi, ammo bugungi futbolning bevosita ajdodi Angliyada shakllangan.
Londonda Football Association tashkil topib, o'yinning birinchi yagona qoidalar to'plami qabul qilindi — bu kun zamonaviy futbolning rasmiy boshlanish nuqtasi hisoblanadi.
Xalqaro Futbol Federatsiyalari Assotsiatsiyasi (FIFA) Parijda tashkil etilib, futbolni butun dunyo bo'ylab birlashtiruvchi tashkilotga aylanadi.
Urugvayda birinchi FIFA Jahon chempionati bo'lib o'tadi va mezbon jamoa o'zi ham chempion bo'ladi. Shundan beri turnir har to'rt yilda o'tkaziladi.
Futbol hozirda milliardlab muxlislarga ega bo'lgan sayyoradagi eng ommabop sport turiga aylandi — professional ligalar, milliy terma jamoalar va yoshlar akademiyalari orqali rivojlanmoqda.
Arsenal Kardiffdagi Principality stadionida Manchester Sitini 3:0 hisobida mag'lub etib, mavsum oldidan o'tkaziladigan an'anaviy Community Shield trofeyini qo'lga kiritdi. Kalafiori, Xavertz va O'degaard darvozaga to'p kiritgan futbolchilar bo'ldi. Bu Enso Mareskaning Siti bosh murabbiyi sifatidagi birinchi rasmiy o'yini edi.
Angliya Premer-ligasi 2026/27 mavsumi boshlandi. Shu haftasavot kuni Manchester Yunayted, Everton, Nottingem Forest, Tottenhem va boshqa jamoalar maydonga chiqadi. Transfer oynasi 1-sentyabrgacha ochiq qoladi, shu sababli hafta davomida yangi imzolar kutilmoqda.
O'zbekiston Superligasida "Neftchi" Farg'ona 28 ochko bilan jadval boshida turibdi, "Paxtakor" 26 ochko bilan ikkinchi o'rinni egallagan. So'nggi turda "Paxtakor" o'z maydonida "Buxoro" bilan 2:2 durang o'ynadi.
Yevropaning yetakchi ligalarida transfer oynasi 1-sentyabrda yopiladi. Premer-liga klublari orasida so'nggi kunlarda faol savdolar kuzatilmoqda, jumladan yarim himoyachilar va hujumchilar yo'nalishida bir qancha yirik bitimlar muhokama qilinmoqda.
Asosiy o'yin ikki yarim taymdan iborat bo'lib, har biri 45 daqiqa davom etadi. Kerak bo'lganda qo'shimcha vaqt va penalti seriyasi qo'llaniladi.
Har bir jamoa maydonda 11 nafar o'yinchi bilan chiqadi, ulardan biri darvozabon. Almashtirishlar musobaqa qoidalariga qarab cheklanadi.
Hujumchi o'yinchi to'p uzatilgan payt raqib darvozasiga oxirgi himoyachidan yaqinroq turgan bo'lsa, ofsayd qoidasi buzilgan hisoblanadi.
Sariq karta ogohlantirish, ikkinchi sariq esa avtomatik qizil kartaga aylanadi. Qizil karta o'yinchini maydondan chetlatadi.
Jarima maydonchasida sodir bo'lgan qo'pol xatolik uchun 11 metrlik jarima zarbasi (penalti) tayinlanadi.
Video Yordamchi Hakam (VAR) tizimi gollar, penaltilar va qizil kartalar kabi muhim holatlarni qayta ko'rib chiqishda hakamlarga yordam beradi.
Ispaniyaning Madrid shahrida tashkil topgan, Yevropa Chempionlar Ligasi tarixida eng ko'p (15 marta) g'olib chiqqan klub. "Galakticos" davri (2000-yillar) va Zidane rahbarligidagi uch yillik Chempionlar Ligasi ketma-ket g'alabalari (2016-2018) bilan mashhur.
Alfredo Di Stefano, Ferenc Puskas, Zinedine Zidane, Cristiano Ronaldo, Karim Benzema, Luka Modrich
Cristiano Ronaldo — Manchester Yunayteddan, 2009-yil, ~94 million yevro (o'sha davr rekordi). Eden Azar — Chelsidan, 2019-yil, ~100 million yevro. Kilian Mbappe — PSJdan bepul, 2024-yil.
Cristiano Ronaldo — Yuventusga, 2018-yil, ~100 million yevro.
Shveytsariyalik Joan Gamper tomonidan asos solingan, "La Masia" akademiyasi orqali dunyoga ko'plab yulduzlarni yetkazib bergan. Pep Gvardiola davridagi "tiki-taka" o'yin uslubi bilan futbol tarixiga katta iz qoldirgan.
Yohan Kroyf, Diego Maradona, Ronaldinyo, Lionel Messi, Xavi, Andres Iniesta
Neymar — Santosdan, 2013-yil, ~57 million yevro. Filipp Kutinyo — Liverpuldan, 2018-yil, ~160 million yevro. Antuan Grizman — Atletiko Madriddan, 2019-yil, ~120 million yevro.
Neymar — PSJga, 2017-yil, 222 million yevro (bugungacha saqlanib kelayotgan jahon rekordi).
London shahrida ishchilar jamoasi sifatida tashkil topgan. Arsen Venger rahbarligidagi 2003/04 mavsumida butun chempionatni mag'lubiyatsiz yakunlab, "Yengilmaslar" (Invincibles) nomini olgan.
Tyerri Anri, Dennis Bergkamp, Patrik Vyera, Toni Adams
Deklan Rays — Vest Xemdan, 2023-yil, ~105 million funt sterling (klub rekordi). Nikolas Pepe — Lilldan, 2019-yil, ~80 million yevro.
Aleksis Sanches — Manchester Yunaytedga (almashinuv bitimi), 2018-yil.
Dastlab "Sent-Marks" nomi bilan tashkil topgan. 2008-yilda Abu-Dabi investorlari klubni sotib olgandan so'ng, jahon futbolining yetakchi kuchlaridan biriga aylandi. Pep Gvardiola rahbarligida 2023-yilda birinchi marta "treble" (uch trofey) qo'lga kiritdi.
Sergio Aguero, David Silva, Kevin De Breyne, Erling Holand
Jek Grilish — Aston Villadan, 2021-yil, ~100 million funt sterling. Erling Holand — Borussiya Dortmunddan, 2022-yil, ~51 million funt sterling.
Katta miqyosdagi sotuvlar tarixi nisbatan kam — klub ko'proq yulduz futbolchilarni jalb qilish siyosatini yuritadi.
Dastlab temir yo'l ishchilari jamoasi ("Nyuton Xit") sifatida tashkil topgan. Ser Aleks Fergyuson davri (1986-2013) — 13 marta Angliya chempioni bo'lgan, jumladan 1999-yilgi "treble" bilan yakunlangan tarixiy davr.
Jorj Best, Bobbi Charlton, Erik Kantona, Rayan Gigz, Cristiano Ronaldo, Ueyn Runi
Pol Pogba — Yuventusdan, 2016-yil, ~105 million yevro (o'sha davr jahon rekordi). Antoni — Ayaksdan, 2022-yil, ~95 million yevro.
Cristiano Ronaldo — Real Madridga, 2009-yil, ~94 million yevro (o'sha davr jahon rekordi). Devid Bekxem — Real Madridga, 2003-yil.
Madridning "ikkinchi" yirik klubi, Diego Simeone rahbarligida (2011-yildan) mudofaa mustahkamligi va jangovarlik ruhi bilan tanilgan. 2014 va 2021-yillarda La Liga chempioni bo'lgan, ikki marta Chempionlar Ligasi finalida ishtirok etgan.
Luis Aragones, Fernando Torres, Diego Forlan, Antuan Grizman
Joao Feliks — Benfikadan, 2019-yil, ~126 million yevro (klub rekordi).
Antuan Grizman — Barselonaga, 2019-yil, ~120 million yevro. Fernando Torres — Chelsiga, 2011-yil, ~50 million funt sterling (o'sha davr Angliya rekordi).
O'zbekiston milliy terma jamoasi 2026-yilgi FIFA Jahon chempionatiga birinchi marta yo'llanma qo'lga kiritdi — bu o'zbek futboli tarixidagi eng katta yutuq hisoblanadi. Jamoaga jahon chempioni (2006), afsonaviy italiyalik himoyachi Fabio Kannavaro bosh murabbiylik qilmoqda. Terma jamoa final bosqichida "K" guruhida Portugaliya, Kolumbiya va Kongo Demokratik Respublikasi bilan bahslashadi. Jahon chempionati 2026-yil 11-iyundan 19-iyulgacha AQSH, Kanada va Meksikada o'tkaziladi.
O'zbekiston Futbol Federatsiyasi 1994-yilda Osiyo Futbol Konfederatsiyasi va FIFA tomonidan rasman qabul qilingan. O'zbekiston terma jamoasi Markaziy Osiyo davlatlari (Qozog'iston, Qirg'iziston, Tojikiston, Turkmaniston) orasida eng kuchlisi hisoblanadi. 1994-yilgi Osiyo O'yinlarida oltin medal qozongan, 2011-yilgi Osiyo Kubogida yarim finalgacha yetib borgan.
Fabio Kannavaro (Italiya) — 2006-yilgi Jahon chempioni, Oltin to'p sohibi (2006)
Toshkent shahridagi eng mashhur va eng ko'p muxlisga ega klub, O'zbekiston Superligasining eng ko'p chempionlik unvoniga ega jamoasi. Sovet davrida ham yuqori diviziyada muntazam ishtirok etgan yagona O'rta Osiyo klublaridan biri.
Farg'ona shahridan bo'lgan klub, so'nggi yillarda Superligada barqaror natijalar ko'rsatib, Paxtakor bilan chempionlik uchun raqobatlashmoqda.
Toshkentda tashkil topgan, 2008-2012-yillarda jahon miqyosidagi yulduz futbolchi va murabbiylarni (jumladan Luiz Felipe Skolari, Rivaldo, Zico) jalb qilgani bilan mashhur bo'lgan klub.
Qarshi shahridan bo'lgan klub, 2011 va 2021-yillarda O'zbekiston chempioni bo'lgan, muntazam ravishda AFC Champions League turnirida O'zbekistonni vakillik qilib kelmoqda.
O'zbekiston terma jamoasining asosiy maydoni, poytaxt Toshkentda joylashgan. Xalqaro uchrashuvlar va Superliga o'yinlari shu yerda o'tkaziladi.
Uch marta Jahon chempioni (1958, 1962, 1970), 20-asr futbolining ramzlaridan biri sifatida tan olingan.
1986-yilgi Jahon chempionatida Argentinani yakka o'zi deyarli chempionlikka olib chiqqan, "Qo'l bilan urilgan gol" va "Asr goli" bilan mashhur.
1998-yilgi Jahon chempionatida Fransiyani chempion qilgan, keyinchalik murabbiy sifatida Real Madrid bilan uch marta Chempionlar Ligasini yutgan.
Klub va terma jamoa hisobida 976 ta rasmiy gol bilan futbol tarixidagi eng natijali futbolchi. Hozirda Al-Nassr (Saudiya Arabistoni) safida o'ynaydi va 1000 golga yaqinlashmoqda. Xalqaro miqyosdagi eng ko'p gol urgan futbolchi (146 gol).
Karyerasi davomida 921 ta gol urgan, sakkiz marta Oltin to'p sohibi. Hozirda AQSh MLS ligasida Inter Mayami klubida o'ynaydi, Barselonaning barcha davrlar bo'yicha eng ko'p gol urgan futbolchisi.
Braziliya terma jamoasining barcha davrlar bo'yicha eng ko'p gol urgan futbolchisi (79 gol). O'zining tug'ilgan klubi Santosga qaytib, u yerda o'ynashni davom ettirmoqda.
Karyerasida 430 dan ortiq gol urgan, Fransiya terma jamoasining kapitani va tarixdagi eng ko'p gol urgan futbolchisi. Hozirda Real Madrid safida o'ynaydi, Jahon chempionatida ikki marta "Oltin butsa" sohibi bo'lgan.
Real Madridning chap qanot hujumchisi, 2024-yilda FIFA "The Best" mukofoti sohibi. 2025/26 mavsumida La Liga va Chempionlar Ligasida jami 30 dan ortiq gol+ passga hissa qo'shdi.
Dunyo bo'ylab bugun bo'lib o'tadigan futbol uchrashuvlari — avtomatik yuklanadi.
Mavsum oldi o'yinida Real Madrid Shalke 04 ustidan 3:0 hisobida g'alaba qozondi. Jamoa bu bilan tayyorgarlik o'yinlarida ketma-ket g'alabalar seriyasini davom ettirdi. 22-avgustda La Liga safarida Espanyol bilan bahslashadi.
Ikki jamoaning so'nggi bevosita uchrashuvida Manchester Siti Arsenalni 2:1 hisobida mag'lub etgan edi. Biroq mavsum oldi Community Shield'ida rollar teskari bo'lib, Arsenal 3:0 hisobida qaytarib berdi.
Barselona mavsum oldi Joan Gamper Trofeyida Misr klubi Al-Ahli ustidan 2:1 hisobida g'alaba qozondi. 2025/26 mavsumida Barselona La Liga chempioni bo'lgan edi — klubning tarixdagi 29-chempionlik unvoni.
Superliganing 16-turida "Paxtakor" o'z maydonida "Buxoro" bilan 2:2 durang o'ynadi. Jadval boshida "Neftchi" Farg'ona 28 ochko bilan peshqadam, "Paxtakor" 26 ochko bilan ikkinchi o'rinda.
Barselona Manchester Sitidan Ispaniya terma jamoasi yarim himoyachisi Rodrini taxminan 65,4 million funt sterling evaziga sotib oldi. O'yinchi "Kataloniya"liklar bilan to'rt yillik shartnoma imzoladi.
Arsenal braziliyalik yarim himoyachi Bruno Gimaraesni Nyukasl Yunayteddan rasman transfer qildi. Bitim yozgi transfer oynasining yakuniy bosqichidagi yirik savdolardan biri bo'ldi.
Yevropaning yetakchi ligalarida yozgi transfer oynasi 1-sentyabr kuni soat 23:00da (Buyuk Britaniya vaqti) yopiladi. Shu sababli so'nggi kunlarda klublar orasida savdolar faollashishi kutilmoqda.
Saytdagi ma'lumotlar asosida futbol bilimingizni sinab ko'ring. Har kuni yangi savollar. O'zingiz xohlagan payt boshlang.
Yuklanmoqda…
Viktorina va bashoratlardagi ballaringiz bilan boshqa foydalanuvchilar bilan raqobatlashing. Ro'yxatdan o'tish uchun login kerak emas — faqat ism va rasm.
Bugungi o'yinlar uchun hisobni bashorat qiling. To'g'ri hisob — 3 ball, faqat g'olibni to'g'ri topsangiz — 1 ball. Bu shaxsiy hisoblagich bo'lib, faqat sizning brauzeringizda saqlanadi — boshqa foydalanuvchilar bilan umumiy reyting emas.
Viktorina va bashoratlardagi ballaringiz birlashib, darajangizni belgilaydi. Faqat sizning brauzeringizda saqlanadi.